Tư vấn ISO_Điện từ bã mía: sạch & vô tận

Sản xuất điện từ bã mía là một hướng đi cần tích cực khai thác nhằm giải quyết tình trạng thiếu năng lượng trong tương lai.

Thay vì đốt bỏ đi, bã mía có thể tạo ra điện, một nguồn năng lượng tái tạo sạch góp phần thay thế cho nhiệt điện hay thủy điện.

Tiềm năng lớn

Ông Lê Quang Hải, Giám đốc Dự án Công ty Đường Biên Hòa, cho biết nếu đầu tư thêm thiết bị và tận dụng hết năng suất, mỗi ngày Đường Biên Hòa có thể bán ra lưới điện quốc gia tới 288 MW điện, chưa kể lượng điện tự cung cấp để vận hành nhà máy. Nguồn điện này được tạo ra từ bã mía, phế phẩm từ quá trình sản xuất đường.

Đường Biên Hòa có 3 nhà máy, trong đó 2 nhà máy sử dụng mía làm nguyên liệu với tổng công suất 5.000 tấn mía/ngày. Mỗi năm, sản lượng mía cây là 600.000-750.000 tấn, tương đương 174.000-217.500 tấn bã (bã mía chiếm khoảng 29% khối lượng mía cây).

Để sản xuất điện cần có lò hơi để đốt bã, sinh ra hơi làm chạy máy phát điện. Ở thế kỷ trước, khi giá dầu lửa còn rẻ, bã mía dư thừa là nỗi ám ảnh của các nhà máy đường. Vì thế, các nhà máy chỉ dùng lò hơi áp lực thấp, hiệu suất thấp và phát điện đủ dùng trong toàn bộ nhà máy. Với 1.000 tấn mía cho 290 tấn bã, lò hơi công suất 24 tấn hơi/giờ, máy phát điện công suất 2 MW là đủ để vận hành nhà máy.

Ngày nay, khi giá dầu mỏ đắt đỏ và ngày càng cạn kiệt, các nhà máy đường quan tâm nhiều hơn đến việc tiết kiệm điện bằng cách sử dụng lò hơi áp lực cao và turbine đa tầng, hiệu suất cao hơn nhiều. Tất nhiên, việc sử dụng những máy móc thiết bị này tốn nhiều chi phí. Với lò hơi, turbine hiệu suất cao, sản lượng điện sẽ nhiều hơn. Cụ thể với 1.000 tấn mía, lò hơi trên 33 tấn/giờ, máy phát điện sẽ có công suất 4 MW. Ông Hải nhẩm tính: “Nếu tiết kiệm, các nhà máy chỉ sử dụng dưới 40% lượng điện phát ra. Như vậy, 1.000 tấn mía có thể dư ra hơn 2,4 MW để bán ra lưới điện quốc gia, tương đương sản lượng điện bán trong 1 ngày là 57,6 MW. Đây là một con số khá lớn”. Về chi phí cho lò hơi và máy phát điện, ông Hải cho biết một lò hơi công suất 70 tấn hơi/giờ có giá khoảng 10 triệu USD, một máy phát điện tương ứng 2-3 triệu USD (đều phải nhập khẩu) có thể tạo ra 12 MW điện/giờ. Tính ra, tổng chi phí cho 2 thiết bị khoảng 17 triệu USD (340 tỉ đồng).

Mùa vụ 2010-2011, sản lượng đường của nhà máy đường Bourbon (Tây Ninh) là 720 tấn đường/ngày. Để sản xuất được lượng đường này phải cần đến 8.000 tấn mía/ngày, tương đương lượng bã mía thải ra 2.800 tấn/ngày. Với 560 MW điện/ngày được tạo ra, Bourbon chỉ tiêu thụ 210 MW/giờ để vận hành máy móc, còn lại 350 MW/giờ bán ra lưới điện quốc gia. Giai đoạn II (có thể từ 2012-2014) đường Bourbon sẽ nâng công suất lên 16.000 tấn mía/ngày, sản lượng điện sẽ tăng gấp đôi.

Một trường hợp khác là Công ty Đường Ninh Hòa (Khánh Hòa), mỗi ngày chế biến 3.000 tấn mía cây nhưng không phải dùng điện lưới. Toàn bộ nhu cầu điện được đáp ứng nhờ tổ máy nhiệt điện công suất 6 MW, nhiên liệu đốt lò hơi là bã mía. Công ty Mía đường Sóc Trăng cũng sử dụng bã mía để sản xuất điện với nguồn điện năng mỗi giờ được 3 MW.

Chưa khai thác hết

Theo Hiệp hội Mía đường, điện sản xuất từ bã mía là nguồn năng lượng tái tạo nhiều tiềm năng. Sử dụng nguồn điện từ bã mía có thể giúp giảm áp lực cho các nhà máy thủy điện khi thiếu nước vào mùa khô, lại an toàn, tiết kiệm được nguồn năng lượng hóa thạch.

Còn theo ông Phạm Hồng Dương, Giám đốc nhà máy đường Bourbon, sản xuất điện từ bã mía là công nghệ hiện đại và hiệu quả. Năng lượng điện phát ra từ nguồn nhiên liệu bã mía có ưu điểm là không gây hiệu ứng nhà kính do sử dụng lò hơi công nghệ hiện đại; không ảnh hưởng đến môi trường do không sử dụng nhiên liệu hóa thạch, không phải ngăn dòng chảy sông ngòi gây mất cân bằng sinh thái; lại có thể sẽ không cạn kiệt như dầu mỏ hay nguy hiểm như điện hạt nhân.

Ông Hải, Đường Biên Hòa, cũng đồng tình với ý kiến trên. Ngoài ra, theo ông, bán điện từ bã mía còn được hưởng lợi từ dự án CDM (giảm thiểu phát thải CO2), hơn nữa có thể bán lại phần giảm phát thải này cho các quốc gia khác.

Trong một lần trả lời báo chí, ông Nguyễn Văn Lộc, Tổng Giám đốc Công ty Đường Biên Hòa, cũng khẳng định tiềm năng điện sản xuất từ bã mía rất lớn, cứ 1 tấn mía sau khi ép lấy đường sản xuất được 100 kWh điện. Dự báo đến năm 2020, cả nước sẽ sản xuất khoảng 24 triệu tấn mía, tương đương với việc sản xuất 2.400 MW điện từ bã mía.

Việt Nam hiện có 40 nhà máy đường, nếu tất cả đều đầu tư sản xuất điện từ bã mía thì ngành mía đường có thể đảm nhận khoảng 10% sản lượng điện quốc gia, tổng công suất tương đương 50% công suất của nhà máy điện nguyên tử.

Tuy nhiên, giá bán điện từ bã mía của Việt Nam hiện chỉ khoảng 4,5 cent/kWh (900 đồng/kWh). “So với nhiều nước thì giá này quá thấp, ngay cả khi so sánh với giá điện từ các nhà máy nhiệt điện chạy dầu (2.500 đồng/kWh). Do đó, các nhà máy đường chưa muốn bỏ tiền ra đầu tư, ông Hải cho biết.

Bên cạnh đó, yếu tố khiến tiềm năng sản xuất điện từ bã mía chưa được khai thác hết là đầu ra của sản phẩm. Ông Đỗ Thành Liêm, Tổng Giám đốc Công ty Đường Khánh Hòa bức xúc, hiện Đường Khánh Hòa mỗi giờ có thể bán ra lưới điện 10 MW điện nhưng Tập đoàn Điện lực Việt Nam lại “không thèm mua”, hoặc nếu mua thì cũng với giá rất rẻ. Trong khi đó, “nhiều quốc gia trên thế giới đều công nhận điện sản xuất từ bã mía là một loại năng lượng tái tạo cần tích cực khai thác. Các cường quốc mía đường như Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ, Philippines đều đã có chính sách cụ thể khuyến khích các nhà máy đường bán điện ra lưới điện”, ông Liêm nói.

                                                                           (Nguồn vietbao.com)